انبار‌های شهر ری، مانعی بر سر راه سند چشم انداز ۱۴۰۴

در سالیان گذشته، چندین بار مسئله‌ی تجمع ۹۰ درصدی انبارهای کشور در شهرستان ری و مناطق اطراف آن مطرح شده است. به گفته‌ی علی کمال نیا، رئیس اداره تعزیرات حکومتی شهرستان ری، بیش از هزار انبار رسمی و غیر رسمی در این منطقه وجود دارد که این موضوع در سال‌های قبل، بنا به دلایل مختلف بارها مورد نقد قرار گرفته است.

اما در نگاهی کلی و البته کمی با چاشنی مدیریتی، خطرات و تهدیدهایی به دنبال این سبک انبارداری به وجود می‌آیند که در این مقاله سعی داریم به آن بپردازیم.

حدود ۳۵۰ هزار نفر ساکن شهرستان ری می‌باشند. شهرستانی که اکنون یکی از مناطق ۲۲ گانه‌ی شهر تهران محسوب می‌شود و همین نزدیکی به شهر تهران موجب شده تا بحث انبارداری به یکی از مشاغل فعال در این منطقه تبدیل شود.

تهدید امنیت را می‌توان اولین اشکال بزرگ در این مسئله دانست. به طوریکه این مشکل حتی پای دادستان عمومی و انقلاب شهرستان ری را نیز به بحث امنیت انبارها باز کرد و او بر ارتقاء سرکلانتری شهرری تاکید نمود. نه تنها مراقبت از انبارها در برابر سارقین بلکه مراقبت نسبت به قاچاق کالا، موضوعیست که تمرکز زیادی را در بخش‌های انتظامی و تعزیرات منقطه‌ی ری می‌طلبد.

همچنین خطر زلزله در تهران که اتفاقا همیشه مورد بحث و جنجال بوده اما هیچگاه عاملی برای اقدام و پیشگیری نبوده است، تهدیدی جدی بر لجستیک کشور در زمان بحران محسوب می‌شود. طبیعتا در زمان بحران، تمرکز نیروهای امدادی بر شهر تهران و نجات ساکنین آن خواهد بود و مسئله‌ی تامین کالاهای مورد نیاز کشور از سمت انبارهای آسیب دیده‌ی ری، احتمالا به معضلی بزرگ در زمان بحران تبدیل خواهد شد.

اما تهدید سوم در زمانی در حال رخ دادن است که اتفاقا کشور در آرامش و به دور از بحران است. آن هم تهدید تبانی و احتکار در لابلای این انبارهای متمرکز است. نزدیکی این حجم از انبار در یک منطقه، عملا می‌تواند آن‌ها را به یک نوع کارتل تبدیل کند که تاثیرگذاری شدیدی بر اقتصاد و بازار کالاهای ایران خواهد داشت. این تاثیر برگرفته از حجم عرضه‌ی کالاها، قیمت کالاها، قیمت و کیفیت حمل و نقل و … می‌باشد.

در نگاهی فراتر و در بعد بلند مدت، تمرکز این تعداد از انبار در نزدیکی شهر تهران که خود جمعیتی بالغ بر ۸ و نیم میلیون نفر دارد، سیلی از اشتغال را در این منطقه فراهم کرده است که طبیعتا افزایش مهاجرت به سمت تهران و افزایش حاشیه نشینی را به دنبال داشته است.

افزایش هزینه‌های حمل و نقل به نقاط مختلف کشور، یکی از اساسی ترین اشکالات این نوع انبارداریست. برای مثال تصور کنید کالایی که باید به شهر یزد وارد شود، ابتدا از گمرک به سمت تهران رفته و سپس از آنجا به سمت یزد انتقال یابد؛ حال آنکه با ایجاد قطب‌های انبارداری در نزدیکی هر یک از شهرهای بزرگ، می‌توان تعادلی را در شبکه‌ی حمل و نقل کالا ایجاد نمود.

در عین حال، ایجاد این حجم از انبار در منطقه‌ی ری، سرمایه و اشتغال زیادی را در این منطقه به وجود آورده است. زندگی افراد بسیاری از همین واسطه در جریان است و این سیستم، طبیعتا با هرنوع تغییری مخالفت خواهد کرد.

در وهله‌ی اول نیاز است تا حجم نظارت و حضور نیروهای انتظامی و امدادی در این منطقه تقویت شود تا در کوتاه مدت بتوان با بخشی از تهدیدها مقابله کرد. اما در بلند مدت باید به این ظرفیت عظیم برای اشتغال در استان‌های دیگر و تمرکز زدایی از تهران توجهی ویژه داشت و با نگاهی اقتصادی، بتوان از ادامه‌ی ایجاد مخارج اضافی در بخش زنجیره تامین و حمل و نقل جلوگیری کرد.

بنا بر سند چشم انداز ۱۴۰۴، جامعه‌ی ایرانی می‌بایست به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه‌ی آسیای جنوب غربی دست یابد. استفاده از واژه‌ی “جامعه‌ی ایرانی” نشان دهنده‌ی آن است که این پیشرفت در سطح کشور و نه تنها در حوالی پایتخت محسوس خواهد بود. شاید انبارهای کالا، یکی از صدها مواردی باشند که با تمرکز نادرست در نزدیکی تهران، موجب شده‌اند تا سیل سرمایه و به دنبال آن افراد جویای کار به این سمت روانه شوند و در طی زمان، اختلاف معناداری میان سطح زندگی شهری در تهران و سایر شهرستان‌ها ایجاد شود.

بنظر می‌آید یکی از اولویت‌های نخست دولت‌ها و مجلس شورای اسلامی می‌بایست تمرکز زدایی از استان تهران و چند شهر بزرگ باشد و در این راستا شاید بتوان طرح جابجایی پایتخت را گزینه‌ای نه چندان کافی اما ضروری دانست.

نویسنده: امیرمحمد جهانی، عضو هیئت تحریریه نشریه سامانه‌نو، کارشناسی مهندسی صنایع دانشگاه علم و صنعت، مرداد ماه ۱۳۹۷

منابع

  • سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴
  • خبرگزاری بسیج
  • اعتماد آنلاین
  • ویکی پدیا؛ اطلاعات جمعیتی شهر تهران و شهرستان ری
انبارهای شهر ری
انبارهای شهر ری
سامانه نو در شبکه‌های اجتماعی ...

یک دیدگاه در “انبار‌های شهر ری، مانعی بر سر راه سند چشم انداز ۱۴۰۴”

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *