کلان داده‌ها و اهمیت آن در گردشگری داده محور

مقدمه

امروزه با توجه به توسعه و پیشرفت حوزه‌های مختلف در کشور‌ها، نیاز به جمع آوری داده و تحلیل بر روی داده‌ها بیش از پیش مورد نیاز هر سازمانی قرار گرفته است. صنعت گردشگری نیز آن دسته از صنایعی می‌باشد که با چالش‌های بسیاری روبرو است که با استفاده از ابزار‌ها و تکنیک‌های داده کاوی، می‌توان به دنبال پیش بینی چالش‌های پیش رو و نیز حل آن چالش‌ها بود. همه ساله، گردشگران بسیاری از سرتاسر جهان به مناطقی که نظرشان را از جهات مختلف و با فاکتور‌های متفاوت جلب می‌کند، سفر می‌کنند و از همین رو، متخصصین و کارشناسان، تحلیل‌های بسیاری را در صنعت گردشگری و با استفاده از داده‌های گذشته این گردشگران پیاده سازی کرده اند.

ویژگی‌های یک صنعت گردشگر مبتنی بر داده


با کمک داده‌های اولیه می‌توان پی به اطلاعات و در نهایت بینش جدیدی از گردشگران رسید. این بینش به سازمان‌ها کمک شایانی در جهت ارائه خدمات بهتر می‌کند. با توجه به پیشرفت تکنولوژی در عصر حاضر و اهمیت موضوع کلان داده‌ها بر روی صنایع مختلف،  به چند مورد از ویژگی‌های کلان داده‌ها در صنعت گردشگری همراه نمونه‌های موردی اشاره می‌کنیم:

شکل ۱ – ویژگی‌های یک صنعت گردشگر مبتنی بر داده

ارزش داده‌های تولید شده

داده‌های کشف شده توسط گردشگران در ابتدا باید ارزشمند باشد و همچنین قابلیت پردازش را نیز داشته باشد تا از آن‌ها به اطلاعات و یا حتی به یک دانش و بینشی نظام مند رسید. یقینا داده‌های خام و اولیه ارزشمند، به تصمیم گیران و سیاست گذاران این حوزه کمک شایانی نخواهد کرد، بلکه پردازش و تجزیه و تحلیل آن است که داده ی اولیه را ارزشمند و به یک دانش تبدیل می‌کند.

سرعت داده‌های تولید شده

می‌توان سرعت تولید داده را از مهم ترین ویژگی‌های یک کلان داده دانست، در صنعت گردشگری نیز داده‌های بسیاری با نرخ بالا در حال تولید هستند. روزانه عده ی بسیار کثیری از گردشگران جهت اقامت به هتل‌های کشور مدنظر مراجعه می‌کنند. یکی از دغدغه‌های اصلی هتل داران، دسته بندی[۱] انواع مشتریان جهت ارائه خدمات به آن‌ها و همچنین پیش بینی و تحلیل رفتار آن گردشگران است.  از دیگر چالش‌های اساسی هتل داران، ارائه خدمات و سرویس مناسب در اوج مراجعه می‌باشد. هتل داران، آژانس‌های بین المللی هواپیمایی و کلیه سازمان‌هایی که در جهت بهبود ارائه ی خدمات به گردشگران در حال فعالیت هستند، مهم ترین دغدغه را دارند تا بتوانند گردشگران را به طور بهینه به سرویس‌های مدنظر در زمان مشخص، تخصیص دهند.

حجم داده‌های تولید شده

گردشگرانی که همه روزه از نقاط مختلف جهان بازدید می‌کنند، داده‌های انبوهی بصورت گسترده توسط آن‌ها تولید می‌شود، جریانات مالی روزانه و در گردش، میزان مکالمات با افراد مختلف، میزان مواد خوراکی تهیه شده و میزان کالاهای خریداری شده، تعداد مکان‌های بازدید شده توسط هر گردشگر و پیش بینی آن‌ها فقط بخشی از این مثال‌ها هستند تا چالش‌های بزرگی را به وجود آورند.

تنوع داده‌های تولید شده

ارسال عکس‌ها و کلیپ‌های تصویری در شبکه‌های اجتماعی متفاوت توسط گردشگران، انبوه عظیمی‌را از داده‌های غیرساختار یافته ایجاد می‌کند که متخصصین با پردازش و تجزیه و تحلیل بر روی این داده‌های غیر ساختار یافته، به نتایج شگرفی خواهند رسید. یکی از موارد بررسی شده تحلیل احساسات گردشگران نسبت به یک جاذبه ی توریستی و کشف نقاط ضعف و قوت آن منظقه با استفاده از داده‌های اخذ شده از گردشگران در شبکه‌های اجتماعی می‌باشد که نسبت به یک مکان مشخص، نظرات مختلفی از سمت گردشگران وجود دارد. همچنین با استفاده از این داده‌های ورودی گردشگران در شبکه‌های اجتماعی، روند خیره کننده ای را در میزان محبوبیت یک مکان خاص می‌توان به دست آورد. از دیگر کاربرد‌های عظیم داده‌ها، می‌توان به مسیر‌هایی که گردشگران برای رسیدن به نقطه ای که در آن جاذبه توریستی قرار دارد، اشاره کرد. از این رو، بهینه ترین مسیر با استفاده از مسیر‌های طی شده ی گذشته توسط گردشگران پیشنهاد می‌گردد. این بررسی‌ها منجر به شکل گیری فعالیت‌هایی همچون: کنترل جمعیت در طی مسیر، ارائه سرویس دهی هوشمند در طول مسیر برای گردشگران و ایجاد تدابیر امنیتی برای مسیر‌های پر رفت و آمد توسط کشور‌ها می‌شود و به همین ترتیب روند کشف نیاز‌های گردشگران نیز افزایش می‌یابد.  این مسائل یکی از مهم ترین چالش‌های پیش روی افراد خبره است چرا که مسیر‌ها باید طوری طراحی شوند تا گردشگران با کمترین میزان اتلاف زمان در صف‌ها قرار گیرند تا از خدمات بهره به بالاترین کیفیت بهره مند شوند.

صحت داده‌های تولید شده: از اساسی ترین چالش‌های مطرح شده در صنعت گردشگری، استفاده از ابزارهای کاربردی جهت ترجمه ی همزمان زبان کشوری است که گردشگر در آن وارد شده است. این ابزار‌ها می‌توانند اپلیکیشین‌های مترجم باشند که گردشگر از آن جهت تعاملات خود با محیط استفاده می‌کند. گردشگر، با وارد کردن جملات زبان مدنظر آن کشور از اپلیکیشن جهت ترجمه همزمان استفاده می‌کند و خروجی آن، زبانی قابل فهم گردشگر است که دارای صحت و راستی می‌باشد.

با کمک کلان داده‌ها می‌توان اطلاعات جدیدی را جهت ارائه خدمت به گردشگران کشف کرد. صنعت گردشگری، جز آن دسته از صنایعی می‌باشد که اساس تدوین استراتژی‌های یک کشور پر جاذبه بر اساس داده‌های گردشگران، نتایج مطلوبی را خواهد داد. با پردازش و تجزیه و تحلیل این داده‌ها، می‌توان پی به بینشی نوین در گردشگران رسید تا تقاضای آن‌ها برآورده شود و به وسیله ی آن، اقدامات عملی در زمان صحیح انجام شود.

شکل ۲ – گام‌های تحلیل داده تا رسیدن به یک ارزش
شکل ۳ – ارزش کسب‌وکار داده محور

شکل فوق به خوبی نشان دهنده ی این موضوع می‌باشد که پس از کشف داده‌ها و ایجاد پردازش بر روی آن‌ها و استخراج دانشی از گردشگران، نوبت به ایجاد یک واکنش جهت بهینه سازی کسب و کار فرا می‌رسید. یقینا این واکنش در جهت توسعه ی عوامل مثبت و توسعه گردشگری پایدار کمک کننده خواهد بود همچنین پیشرفت‌های اخیر نیز بیان کننده آن است که متخصصین در صنعت گردشگری، به دنبال ایجاد مدل‌های پیش بینی[۲] متنوعی جهت پیش بینی جاذبه‌های گردشگری خواهند بود.

منابع

  • Jingjing Li, Lizhi Xu, Ling Tang, Shouyang Wang, Ling Li, Big Data in Tourism Research
  • Haiyan Song, Haun Li, Predicting Tourism Demand Using Big Data
  • Oumayma Boulaalam, Proposal of Big Data system Based on the Recommendation and profiling techniques for an intelligent management of Moroccan Tourism,
  • Pasquale Del Vecchio, Gioconda Mele, Valentina Ndou, Giustina Secundo, Creating Value from Social Big Data: Implications for smart tourism Destination
  • Chi-Ok-Ho, The Contribution of Tourism Development to Economic Growth in the Korean Economic

نشریه سامانه نو -شماره صنعت گردشگری


نویسنده: امیررضا تجلی

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، گرایش بهینه سازی سیستم‌ها، دانشگاه تهران

بر گرفته از نشریه سامانه نو شماره “صنعت گردشگری”


شیوه های نوین جذب گردشگر

با توجه به اینکه صنعت گردشگری، بیش از پیش مورد توجه مردم و دولت قرار گرفته است، لازم است که با روش­هایی که در ظاهر شاید ساده باشند ولی در عمل تاثیر مثبت زیادی دارند آشنا بشویم. این روزها علاقه مردم به توریسم و گردشگری و دیدن مکان‌های تازه هر روز بیشتر از گذشته می‌شود. این استقبال و توجه باعث شده صنعت توریسم به صنعتی پررونق و رقابتی در دنیا تبدیل شود. امروزه سایت‌ها و شرکت‌های بسیاری در این صنعت شروع به فعالیت کرده‌اند، بنابراین رقیبان زیادی در این کار خواهید داشت. اگر می‌خواهید در این صنعت باقی بمانید، باید مخاطبان زیادی را به خود جذب کنید. برای این کار بیش از هر چیز به استراتژی بازاریابی توریسم نیاز دارید تا به شما کمک کند کسب‌وکار خود را به‌خوبی به دیگران معرفی کنید.

نکته­ای که لازم است بدانیم این است که باید نوع جاذبه­های گردشگری منطقه خود را بشناسیم. این جاذبه­ها امروزه عمدتا به دسته­های زیر تقسیم می‌شوند:

۱- تعدادی از توریست برای فعالیت­های ماجراجویانه به بعضی از کشور­ها سفر می‌کنند. از جمله­ی فعالیت­های مطلوب این دسته از توریست­ها می‌توان به قایقرانی در رودخانه­های آزاد، دوچرخه­سواری، کوه­نوردی و صخره نوردی اشاره کرد.

۲- تعدادی از گردشگران به علت مسائل پزشکی به گردشگری می‌پردازند. کشور ما با توجه به اینکه در عین مطلوبیت سطح پزشکی، قیمت­های پایین تری نیز نسبت به سایر کشور­ها دارد، مورد توجه قرار گرفته است.

۳- عده­ای از توریست­ها برای چشیدن غذا­های محلی به گردشگری می‌پردازند. کشور­ ما پیش از این هم به دلیل این نوع جاذبه­ها مورد توجه قرار گرفته است که می‌توانیم مانور بیشتری روی آن دهیم.

۴- توریست­های زیادی نیز برای فعالیت­های ورزشی­ که مختص به اقلیم خاصی هستند نیز به مسافرت می‌پردازند. از فعالیت­های مورد پسند آن‌ها می‌توان به گلف، اسکی، فعالیت­های دریایی و ورزش­های زمستانی اشاره کرد.

۵- توریست­هایی که به علت مسائل مذهبی از کشورهای مختلف دیدن می‌کنند.

۶- توریست­هایی که برای خرید­ به کشور­های مختلف سفر می‌کنند. به عنوان مثال در کشور ما این توریست­ها بیشتر به علت قیمت کم کالا­ها به ما رجوع می‌کنند ولی بهتر است برای جذب بیشتر آنها، روی محصولات پرطرفدار مانند صنایع دستی، مانور بیشتری دهیم.

پس از اینکه مشخص شد که توانایی جذب چه نوع گردشگرانی وجود دارد، لازم است تا محل­هایی را که توریست‌‌ها را بیشتر جذب می‌کنند، با توجه به سلیقه­ی آنها دگرگون شود. این دگرگونی می‌تواند شامل تغییر در مراکز خرید آن منطقه و یا افزودن فعالیت­هایی باشد که جذب گردشگر را بیش از پیش می‌کنند.

۱- همکاری تبلیغاتی با افراد محبوب در میان مردم

یکی از روش‌های محبوب و البته مؤثر در بازاریابی، کار با افرادی است که در بین مردم نفوذ زیادی دارند. این افراد در فضای آنلاین، تعداد زیادی دنبال‌کننده دارند. بسیاری از این افراد بین دنبال‌کنندگان خود محبوب هستند و با مخاطبان زیادی تعامل برقرار می‌کنند. مخاطبان آنها محتوایی را که این افراد تولید می‌کنند دوست دارند؛ برای مثال می‌توانید از کسی که در شبکه‌های اجتماعی محبوب هست بخواهید ویدئویی کوتاه از هتل شما به اشتراک بگذارد و در عوض چند شب اقامت در هتل‌تان و امکان استفاده از تمام وسایل رفاهی را به او پیشنهاد کنید.

۲- ارائه اطلاعات کامل درباره‌ی منطقه‌‌تان


گردشگران، عنصر حیاتی صنعت توریسم هستند. بنابراین بازاریابی توریسم باید بر خواسته‌ها و نیازهای آنها متمرکز باشد. بیشتر آنها منطقه‌‌ای را که به آنها معرفی می‌کنید به‌خوبی محل زندگی خودشان نمی‌شناسند و بنابراین به‌دنبال یک راهنمای سرگرم‌کننده، جذاب و در عین حال آموزنده هستند. راهنما باید طوری باشد که گردشگران به‌راحتی بتوانند آن را بخوانند و درک کنند، پس بهتر است سطح مطالب را بر این اساس تنظیم کنید.


شکل ۱ – جذب گردشگر در شب به وسیله نورپردازی


۳- ساخت ویدئوهایی جذاب درباره‌ی منطقه‌‌‌تان

ویدئوها در زمانی بسیار کوتاه حجم زیادی از اطلاعات را منتقل می‌کنند و روش بسیار مناسبی برای معرفی هستند. این ویدئو فقط باید مانند راهنمای اطلاعاتی منطقه‌‌ی موردنظر عمل کند و به‌طور خلاصه اطلاعاتی راجع به مقصد به مخاطبان ارائه دهد.

۴-  چالشی ترتیب دهید که در افراد انگیزه و علاقه ایجاد کند

چالش‌ها یکی از قوی‌ترین ابزارهای ایجاد انگیزه در مخاطب هستند. مردم دوست دارند در این چالش‌ها شرکت کنند و نتایج آنها را در شبکه‌های ارتباطی‌شان با دیگران به اشتراک بگذارند. چالشی سرگرم‌کننده درست کنید که به کسب‌وکارتان ارتباط داشته باشد و از مشتریان فعلی‌تان بخواهید آن را در رسانه‌های اجتماعی نشر دهند؛ برای مثال، می‌توانید از دنبال‌کنندگان صفحات فضای مجازی‌تان بخواهید تجربیات سفرشان به منطقه‌ی شما را با دیگران به اشتراک بگذارند. می‌توانید از آنها بخواهید به مدت یک هفته، هر روز این کار را انجام دهند. برای مهیج‌تر شدن برنامه، یکی از آنها را به‌عنوان برنده انتخاب کنید و یک سفر رایگان به‌عنوان جایزه در نظر بگیرید.

۵-  تمرکز بر مخاطبان هدف

یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر طرح بازاریابی توریسم این است که بدانید دقیقا در حال ارائه‌ی چه چیزی هستید. از آنجا که این صنعت به‌شدت رقابتی است، اگر بر رویکرد خود تمرکز نکنید همه‌ی تلاش‌هایتان از بین می‌رود؛ به‌عنوان مثال اگر منطقه شما به خاطر موج‌سواری مشهور است، ابتدا خانواده‌هایی را هدف قرار دهید که به موج‌سواری علاقه‌مند باشند. هر چه بیشتر درباره‌ی انواع مشتریان‌ خود اطلاعات داشته باشید، بهتر می‌توانید مخاطبان هدف را تعیین کنید.

۶- برجسته‌تر کردن ویژگی منطقه‌تان

یکی از بهترین روش‌های پیشی گرفتن از رقبا، برجسته‌سازی چیزهای جدید و هیجان‌انگیز در منطقه‌ای است که به مخاطبان معرفی می‌کنید. درباره‌ی رویدادها و اتفاقات منحصربه‌فردی که در منطقه‌تان رخ می‌دهد اطلاعات به‌روز در اختیار مخاطب قرار دهید. خود را به جای مخاطبان بگذارید. اگر برای اولین بار به جایی سفر می‌کردید، چه چیزهایی توجه‌تان را جلب می‌کرد یا برایتان هیجان‌انگیز بود؟ سعی کنید همان موارد را به مخاطبان‌تان معرفی کنید.


برگرفته از نشریه سامانه نو شماره “صنعت گردشگری”

گردآورنده: رامتین امیراصلانی