کیف پول‌های الکترونیک

چکیده


به‌صورت کلی کیف پول دیجیتال برای توصیف طیف وسیعی از فناوری‌های مرتبط با دنیای دیجیتال است که شما را قادر به انجام بسیاری از تراکنش‌های پولی و کارهای بانکی می‌کند. به طوری که یک کیف پول دیجیتال شیوه‌ی جدیدی را برای پرداخت‌های شما فراهم می‌آورد.در این متن میخواهیم علاوه بر بررسی چگونگی کارکرد این فناوری جدید و ویژگی های نو و منحصر به فرد خود ،به بازار و وضعیت کیف پول‌های الکترونیک در ایران نیز نگاهی کوتاه بیاندازیم.

کیف پول الکترونیک به چه معناست؟


استفاده از کیف پول الکترونیکی این قابلیت را به کاربر می‌دهد تا از حساب‌های مختلف خود به‌صورت یکجا استفاده کند. شما می‌توانید تمام حساب‌های بانکی خود را درون یک کیف پول الکترونیکی وارد کنید و مدیریت همه‌ی آن‌ها در اختیار داشته باشید. در این صورت، در کیف پول حقیقی خود هم فضای بیشتری خواهید داشت و نیازی به حمل کارت‌های اعتباری ندارید.

بسیاری از خدمات کیف پول دیجیتال از طریق برنامه‌های گوشی هوشمند کار می‌کنند. کیف پول‌های همراه امکانات متنوعی را در اختیار شما قرار می‌دهد ازجمله این امکانات آن است که در کلیه پرداخت‌های خرد روزانه خود اعم از خریدهای روزانه از مراکز خرید، خرید شارژ تلفن همراه، پرداخت کرایه سرویس حمل‌ونقل عمومی (مترو، تاکسی و اتوبوس)، پارکومترها و پارکینگ‌های عمومی این تسهیلات قابل‌استفاده است.

کیف پول الکترونیک

مهم‌ترین هدف کیف پول امکان انجام پرداخت‌های خرد به‌صورت سریع و حذف مشکلات در دسترس نبودن پول خرد می‌باشد به‌عنوان‌مثال، هنگام خرید سوپرمارکت، شما می‌توانید به‌سادگی با تلفن خود هزینه را پرداخت کنید، به‌جای اینکه دنبال پول خرد بگردید یا اینکه انتخاب کنید که باید از کدام‌یک از کارت‌های اعتباری استفاده کنید.


فرقی ندارد که از کدام فرمت از کیف پول‌های دیجیتال استفاده می‌کنید، همه‌ی آن‌ها مبتنی بر نرم‌افزاری رمزگذاری شده است که بدین‌صورت مبادلات شما به‌راحتی و با امنیت بیشتری انجام می‌شوند.


کیف پول دیجیتال گوشی هوشمند به شما کمک می‌کند که پول خریدهای خود را به‌راحتی بپردازید، اما اطلاعات تراکنش‌های قبلی مثل سایت موردعلاقه خرید شما، بلیط های اتوبوس و مترو و کارت‌های هدیه را نیز ذخیره میکند؛ و گاهی هم فروشگاه‌ها به خریداران وفادار خود به کمک همین برنامه‌ها با ارائه تخفیف و کوپن‌های خرید و… پاداش می‌دهند. یک کیف پول دیجیتال می‌تواند نحوه مدیریت امور مالی و حتی روش زندگی شما را تغییر دهد.

کیف پول‌های الکترونیک چگونه کار می‌کنند؟

بیش از نیمی از مردم جهان هم‌اکنون گوشی‌های هوشمند دارند و کارشناسان می‌گویند که این تعداد به ‌زودی افزایش خواهد یافت. بیشتر این تلفن‌ها دارای یک تراشه NFC است که یک جزء حیاتی برای زیرساخت کیف پول دیجیتال تلفن همراه است. اساسا، NFC یک نوع ارتباط بی‌سیم با محدوده کوتاه تنها چند سانتیمتر است.


اگر در فروشگاهی خرید می‌کنید که کیف پول الکترونیکی را می‌پذیرد، می‌توانید با استفاده از فناوری «NFC» پرداخت خود را تکمیل کنید. «NFC» اجازه می‌دهد تا اطلاعات پرداخت از تلفن شما به دستگاه پرداخت فروشنده انتقال یابد. کافی است تا تلفن خود را در چند سانتی‌متری دستگاه پرداخت قرار دهید. همین‌طور می‌توان با استفاده از اسکن کردن کد QR و استفاده از اپلیکیشن کیف پول الکترونیکی پرداخت را تکمیل کنید.

Google Wallet

Google Wallet یکی از برجسته‌ترین برنامه‌های گوشی‌های هوشمند است که قدرت NFC را تحت تأثیر قرار می‌دهند. تمام اطلاعات مربوط به کارت اعتباری (و همچنین کارت وفاداری و هدیه و دیگر داده ها) در سرورهای گوگل و نه تلفن شما ذخیره می‌شود؛ و در این حالت می‌توانید فقط به‌حساب محافظت‌شده با رمز عبور خود وارد شوید و خرید را در چند ثانیه به‌جای دقیقه انجام دهید.

امنیت این کیف پول

هنگامی‌که کیف پول دیجیتال را برای مصرف‌کنندگان به نمایش می‌گذارند، دو کلیدواژه‌ی جذاب و تأثیر برانگیز ظاهر می‌شود: امنیت و حریم خصوصی. مردم به‌راحتی می‌توانند تصور کنند که جنایتکاران می‌توانند کیف پول‌های دیجیتال را مورد سوء استفاده قرار دهند. هکرها می‌توانند به‌حساب شما وارد شوند، پس‌انداز زندگی شما را برداشته و مانده‌حساب‌های کارت اعتباری خود را بپردازند و یا شاید هویت شما را سرقت کنند.

و این نگرانی‌ها هنگامی بیشتر می‌شود که پیچیدگی‌های یک معامله با کیف پول الکترونیکی مورد بحث قرار می‌گیرد، به‌ویژه در مقایسه با سادگی تبادلات مستقیم و یا پول نقد. در این عملیات، اطلاعات شما نه‌تنها از سخت‌افزار و سیستم‌عامل گوشی هوشمند، بلکه از طریق یک برنامه پرداخت خاص و در نهایت توسط منشأ اعتبار بانکی شما مثل حساب بانکی یا اکانت مالی‌تان عبور می‌کند.

امنیت کیف پول

هرچه قسمت‌های بیشتری درگیر شوند، احتمال اینکه یکی از آن‌ها بتواند امنیت این پروسه را به خطر بیندازد بیشتر می‌شود. به‌رغم این مشکلات بالقوه، برخی از کارشناسان می‌گویند که مفهوم کیف پول دیجیتال هنوز به روش‌های پرداخت قدیمی‌تر برتر است؛ زیرا امکانات و آپشن‌های امنیتی کیف پول‌های دیجیتال سریع‌تر و قوی‌تر از کارت‌بانکی شماست.

با این حال کیف پول دیجیتال، حفاظت یکپارچه‌ای را به‌کارانداخته است. برای هر دو خرید آنلاین و آفلاین، کیف پول الکترونیکی شما به گواهی‌های دیجیتال متکی است. گواهینامه‌های دیجیتال شامل اطلاعات مربوط به مکاتبات الکترونیکی که هویت شما (و همچنین دریافت‌کننده) را تأیید می‌کند است و راهی است که گیرنده بتواند به‌راحتی این کانال را رمزگذاری کند.

علاوه بر این، درگوشی‌های هوشمند تراشه‌های NFC را به‌طور خاص برای مدیریت امنیت مالی طراحی کرده اند. این عنصر امنیتی به‌صورت کلی چیزی جز داده‌های موردنیاز برای شروع و تکمیل تراکنش را در اختیار دیگر کانال‌ها قرار نمی‌دهد. به‌طوری‌که حتی یک هکر با گوشی و پین شما، نمی‌تواند به این تراشه دقیق محافظت‌شده دسترسی پیدا کند.

آیا نیاز به تلفن و انرژی الکتریکی عیب بزرگی به شمار نمی‌آید؟

امروزه کمتر کسی را می‌بینیم که در طول شبانه‌روز به تلفن همراه خود وابسته نباشد و حتی شاید احتمال فراموش کردن کیف پول بیشتر از تلفن همراه است. البته شایان‌ به ذکر است که NFC به مقدار بسیار کمی باتری نیاز دارد؛ و با استفاده از قدرت مغناطیسی پایانه‌های NFC کار می‌کنند؛ بنابراین اگر باتری تلفن شما کاملاً تمام‌شده باشد، ممکن است هنوز بتوانید مواد غذایی را بخرید و یک تاکسی بگیرید تا به خانه برسید.

چگونه یکی از آن‌ها را انتخاب کنیم؟

شاید یکی از سخت ترین کارهای انتخاب یک کیف پول الکترونیکی (Wallet) مناسب باشد. در ابتدا باید بدانیم که چند نوع کیف پول وجود دارد که عبارتند از: کیف پول سخت افزاری، تحت وب، اپلیکشن های مختلف اندروید و iOS، Windows یا وب سایت های ارائه‌کننده این سرویس هستند؛ و بعد با توجه به خواسته و نوع مصرفمان یکی را انتخاب کنیم.

تنوع کیف پول های الکترونیک

ایجاد یک کیف پول الکترونیکی تنها چند دقیقه طول می‌کشد. تنها کافی است که اپلیکیشن آن را دانلود کنید و طبق دستورالعمل آن، جزئیات حساب بانکی خود را به آن اضافه کنید. همان طور که پول نقد جای خود را به کارت‌بانکی داد، پرداخت از طریق موبایل جایگزین پرداخت از طریق کارت‌بانکی شده است و به مرور زمان فروشگاه‌های بیشتری از پرداخت‌های موبایلی پشتیبانی می‌کنند که به آن‌ها اجازه می‌دهد تا کیف پول‌های الکترونیکی را بپذیرند.

کیف پول الکترونیکی در ایران

در ایران نیز مباحث کیف پول الکترونیکی (یا همان کیف پول خرد الکترونیکی) از سال ۸۳ توسط دولتمردان مطرح شد و کیپا نام گرفت. با وجود اینکه قانون کیپا ۲ نیز تصویب‌شده، تاکنون این طرح در کشور ما به صورت سراسری فعال نگشته است.


این فناوری به دو صورت فیزیکی و مجازی می‌تواند ارائه شود. در حالت فیزیکی شما یک کارت مغناطیسی یا رادیویی حافظه‌دار به نام خود خواهید داشت که به هیچ حسابی متصل نیست ولی می تواند از حساب‌های بانکی شارژ شود. در این حالت شما می توانید در مبالغ کمتر از ۴۰ هزار تومان (در کیپا ۱ این مبلغ ۲۰ هزار تومان بود) به راحتی و بدون واردکردن کلمه عبور پرداخت خود را انجام دهید.


البته همه پرداخت‌های شما بدون واردکردن رمز نخواهد بود و در هر ۵ مرتبه باید یکبار کلمه عبور را وارد نمایید. این دو کار برای جلوگیری دزدی مبالغ زیاد، از کیف پول شماست. البته دستگاه پذیرنده این کارت در هنگام دریافت وجه ضرورت اتصال به سرور را ندارند.

در بحث کیف پول الکترونیکی مجازی، یک حساب کاربری توسط یکی از شرکت های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت الکترونیک (PSP) ساخته می‌شود که دسترسی و استفاده از آن بیشتر از طریق کد USSD موبایل صورت می‌پذیرد. نمونه بارز این کیف پول مجازی را می‌توان #۱۲۳* یا همان جیرینگ دانست که چند سالی است همراه اول در پی فرهنگ‌سازی و پیاده‌سازی آن در جامعه است.

گستردگی دسترسی کیف پول های الکترونیک

در آخر با توجه به پیشرفت روز افزون تکنولوژی و کسب سهم بیشتری در زندگی ما می‌توان پبش‌بینی کرد که کیف پول‌های الکترونیک با تنوع بسیار زیاد خود، بیشتر و بیشتر مورد استفاده قرار بگیرد و سهولت و امنیت مطلوبی که همه ما انتظار آن را داریم به ما ارائه دهد.

منابع:

⦁ https://electronics.howstuffworks.com/gadgets/high-tech-gadgets/digital-wallet3.htm
http://asrebank.ir/news/67736⦁ /
⦁ Bonnington, Christina. “When Will Your Smartphone Really Replace Your Wallet?” Wired.com. Sept. 5, 2012. (Sept. 14, 2012)

فناوری مالی- نشریه سامانه نو- مهندسی صنایع

تهیه و تنظیم: مهتاب حیدرزاگان، دانشجوی کارشناسی مهندسی صنایع دانشگاه علم و صنعت ایران

برگرفته از نشریه مهندسی صنایع سامانه نو شماره فناوری مالی

بانکداری باز

مهندسی صنایع-بانکداری باز

یکی از شاخه‌های مهندسی صنایع ، حوزه‌ی مالی و بانکداری است. بانکداری در حال تجربه تغییرات چشم‎گیری است و تمام مدل‌های کسب‌وکاری حاضر تحت بررسی‌های دقیق قرار دارند. از بین روندهای جهانی، “دیجیتالی شدن” مهم‌ترین آن‌هاست و تازه‌واردها ممکن است محیط رقابتی را به شکل بنیادی تغییر دهند. با سازگار شدن هر چه بیشتر مشتریان با تغییرات دیجیتال و با انواع بیشتر رقیبان و راه حل‌ها در این فضا، “دیجیتال” به شکل رسمی در بخش بانکداری روی تمام عملکردهای اصلی بانکداری اثرگذار است. اما در چند سال آینده تغییر بزرگ احتمالا از طرف ظهور API )APIَ چیست) باز خواهد بود که همه بانک‌ها تا حدی مجبور خواهند شد تا سیستم‌های بسته‌شان را باز کنند و فرصت‌هایی برای بازیگران جدید فراهم کنند.

روندهای کلیدی تاثیرگذار بر بانکداری

نفوذ اینترنت

 امروزه نیمی از جمعیت دنیا از خدمات الکترونیکی استفاده می‌کنند و این امر بانک‌ها را ملزم به ارائه گزینه‌های پرداخت آسان و خدمات بانکداری الکترونیکی بسیار مناسب نموده است. با ظهور تجارت الکترونیکی، تقاضا برای توسعه گزینه‌های پرداخت آسان وجود دارد. این امر فرصت‌هایی را برای ارائه دهندگان خدمات مالی از طریق ارائه راهکارهای نوآورانه و یکپارچه برای حصول سهم بازار در پرداخت‌ها فراهم می‌کند.

رقبای جدید

اختلال‌گرهای دیجیتالی از تکنولوژی دیجیتال برای ورود به بازار خدمات بانکی استفاده می‌کنند و تجربه مشتری یکپارچه‌تری را ارائه می‌کنند.
نمونه‌هایی از اینکه چگونه رقبای جدید راه خود را به بانکداری باز می‌کنند: نوآوری کیف پول دیجیتال

  • گوگل در آستانه راه اندازی سیستم پرداخت API برای استفاده در دستگاه‌های اندروید است که امکان پرداخت اندرویدی را هموار می‌کند.
  •  لبخند برای پرداخت در تجارت الکترونیک: سیستم تجارت الکترونیک غول پیکر چینی Alibaba است که در حال توسعه فناوری تشخیص چهره است که مشتریان تلفن همراه را قادر می‌سازد رمزهای عبور خود را با استفاده از سلفی‌های خود تغییر دهند.
  •  بنگاه‌های تکنولوژیکی مدل بانکداری جهانی را تقلید نمی‌کنند؛ بلکه نوآوری‌های مرتبط با آن‌ها انجام می‌دهند و مدل ‌کسب‌وکار سنتی یکپارچه بانکی را تضعیف می‌کنند.

الزامات استراتژیک جدید

در مقابل این پیش‌زمینه تغییر مقررات و تغییر تکنولوژی، بانک‌ها باید قابلیت دوام مدل ‌کسب‌وکار فعلی خود را ارزیابی کنند. در واقع، ما معتقدیم که تمام بانک‌ها مجبور خواهند شد یک ویژگی از چهار مدل ‌کسب‌وکار زیر را بپذیرند.

مطالب مرتبط:
هوش تجاری در صنعت مالی

هیچ کاری انجام ندهید

 اولین گزینه، “هیچ کاری انجام ندهید” است. در حالی که این ممکن است وسوسه انگیز باشد، مشابه با بسیاری از صنایع در حال تغییر، این گزینه خطرناک‌ترین است. اکثر بانک‌ها امروزه مدل کامل خدمات را اجرا می‌کنند. به عبارت دیگر، مشتریان خرده فروشی یا شرکت‌های بزرگ را با یک حساب جاری و طیف وسیعی از محصولات و خدمات با نامگذاری خاص خودشان از قبیل وام‌های بانکی و کارت‌های اعتباری ارائه می‌دهند.

مشکل این مدل این است که تعداد زیاد و رو به توسعه‌ای از ارائه دهندگان در هر نقطه از زنجیره ارزش به ارائه محصولات منحصر به فرد با قیمت پایین‌تر با اصطکاک کمتر و خدمات بهتر به مشتریان می‌پردازند تلاش برای رقابت با این ارائه دهندگان غیر ممکن است نه تنها به دلیل نرم افزار قدیمی، بلکه به این دلیل که یک شبکه سراسری از محصولات سودآور آن دسته از محصولات زیان‌ده را سرپا نگه خواهند داشت. بانک‌ها به جای اینکه منتظر فروریختن این ساختمان ناپایدار باشند باید ارائه محصولات خود را منطقی ساخته و بر حوزه‌هایی که مزیتی رقابتی دارند را مدیریت می‌کنند و یا مناطق بسیار استراتژیک تمرکز کنند.

تبدیل به یک ارائه دهنده زیرساخت

یکی دیگر از گزینه‌‌ها، تبدیل شدن به یک ارائه دهنده خدمات به دیگر بانک‌ها یا شرکت‌های فناوری مالی است همانند بانک‌هایی  مانند Solaris  وBancorp که تصمیم به انجام آن گرفته اند. گزاره ارزش این مدل این است که نیاز دیگران برای شرکت در فعالیت‌های شدیدا تنظیم شده و پذیرش هزینه‌های مسئولیت مربوطه، یا – برای یک تازه وارد – حتی نیاز به مجوز بانکی  هزینه ، را مرتفع می‌سازد. مقررات، هزینه‌های انجام کارهای تحت نظارت و انطباق را به طور کلی افزایش می‌دهد.

چنین مدل می‌تواند سودآور باشد، اگر ارائه دهنده قادر به دستیابی به مقادیر قابل توجهی از اقتصاد، گسترش هزینه‌های ثابت انطباق در حجم بسیار بیشتری از ‌کسب‌وکار باشد و چنین ‌کسب‌وکارهایی در ابر اجرا خواهند شد تا بتوانند از مزیت مقیاس اقتصادی زیرساخت‌های مشترک استفاده کنند. با این حال، از آنجا که خدمات ارائه شده کالاها هستند و هیچ قابلیتی برای اثرات شبکه وجود ندارد (که در آن کاربران بیشتر، خدمات را بهتر می‌کنند) این یک تجارت با سود حاشیه ای زیاد نخواهد بود. به علاوه، از آنجایی که مقررات، فعالیت‌های مرزی را گرانتر می‌کند، این تامین کنندگان زیرساخت‌ها احتمالا رقبای داخلی هستند. تعداد تامین کنندگانی که می‌تواند این حالت را انجام دهند به پایینترین سطح بازدهی مقیاس و یا وجود محدودیت‌هایی در مزیت مقیاس بستگی دارد.۷

جمع کننده

یک مدل سودآور، راه اندازی یکی از انواع گردآوری خدمات مالی است.در این مدل، یک بانک خود را به یک توزیع کننده محصولات و خدمات مالی تبدیل می‌کند. به‌این معنی که یک بانک محصولات و خدمات مالی را تولید نخواهد کرد بلکه، به جای آن از اکوسیستم شرکای خود استفاده می‌کند. به این ترتیب، بانک‌ها مجبور نیستند هزینۀ تولید محصولات یا انطباق را متحمل شوند. همچنین می‌توانند برای مشتریان دسترسی به طیف گسترده‌تری از محصولات را فراهم کنند نسبت به حالتی که خود بانک به تنهایی تلاش کند همه چیز را خودش تولید کند.

برای ایجاد این موفقیت، بانک نیازمند به تبدیل شدن به یک مشاور مجازی، با استفاده از داده‌های مشتریان بوده تا به آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های مالی کمک کند. بانک از طریق این خدمات، از طریق دریافت هزینه ای جزیی بر روی تمام محصولات و خدمات مورد استفاده مشتری، از این خدمات بهره مند می‌شود.

پلتفرم باز و محدود

حرکت استراتژیک بهتر، دنبال کردن مدلی است که بانک‌ها را قادر ساخته تا از اثرات شبکه بهره برده و در عین حال بر روی مزایای رقابتی موجود خود سرمایه‌گذاری کنند.

مزایای رقابتی بانک‌ها هنوز هم زیاد است: اعتماد، پایگاه‌های بزرگ مشتریان، تعداد زیادی داده، قابلیت اجرای قوی در طول زنجیره ارزش، دسترسی به سپرده ارزان و مقدار زیادی سرمایه.حرکت به یک مدل صرفا جمع کننده به این معنی است که بسیاری از این مزایا را باید پشت‌سر گذاشت. بنابراین، مدل بهتر، یک پلتفرم عمودی یکپارچه اما باز خواهد بود. این مدل می‌تواند به صورت عمودی یکپارچه شود تا از قابلیت‌های اجرایی بانک‌ها و همچنین توانایی خود برای ارائه سطح بالایی از رضایت مشتری استفاده ببرد.

این پلتفرم می‌تواند بصورت عمودی یکپارچه بوده اما محدود باشد از انجاییکه بانک‌ها  محصولات محدودی ارائه می‌دهندکه از لحاظ استراتژیک مهم هستند مانند حساب‌های جاری (برای داده‌ها، سپرده‌های ارزان) و پرداخت‌ها (داده‌ها) یا جایی که بانک‌ها دارای مزیت رقابتی هستند (مثل وام‌های مطمئن) .این پلتفرم باز خواهد بود تا بانک‌ها بتوانند از طریق تامین کنندگان شخص ثالث، محصولات و خدمات را ارائه دهند، مشابه مدل جمع کننده، اما به عنوان یک بانک تحت نظارت و به صورت عمودی یکپارچه، این خدمات و محصولات می‌تواند سریعتر و با اصطکاک کمتر تحویل گردد.

نتیجه‌گیری

دیجیتالی شدن بانکداری، با توجه به سرمایه گذاری‌های قابل توجهی که صورت می‌گیرد، با سرعت تمام در حال اجراست. این مسئله تنها مربوط‌به انتقال تراکنش‌های از کانال فیزیکی ‌ به دیجیتالی نیست. دیجیتالی شدنِ فرآیندهای انتها به انتها نیز برای دستیابی‌ به بهره‌وری بالاتر و تا حدی برای ارائه تجربه بهتر شدن سریع به مشتریان، حیاتی است. در مسیر دیجیتالی‌شدن سریع یک بانک بزرگ و جاافتاده دشواری‌هایی وجود دارد از این رو به بانک‌های دیجیتالی مستقل، که با روش فعالیت کاملا متفاوتی شروع به کار می‌کنند توجه بیشتری مبذول می‌شود این بانک‌های دیجیتالی، همچنین فرصت استفاده از نوآوری‌های جدید را فراهم می‌کنند.

فناوری مالی- نشریه سامانه نو- مهندسی صنایع

گردآورنده: محمد یدی
برگرفته از نشریه مهندسی صنایع سامانه‌نو شماره فناوری مالی